عطاری بهار

طب سنتی - گیاهان دارویی

عطاری بهار
دقت دروضع ظاهری وخارجی طفل میتواند علائم نفیسی با اطلاع طبیب خانواده برساند.مادربادقت هم میتواند با مشاهده ومراقبت روزانه طفل خود اطلاعات مفیدی دردسترس طبیب خودقراردهد.اکنون میخواهیم بدانیم درموقع بیماری نوزاد چه علائمی جلب نظر میکند.
دانستن شرایط بوجودآمدن علائم؛موقع شروع ناراحتی وطرزایجادآن بتوسط اطرافیان طفل به طبیب گزارش داده میشود.این معلومات درتشخیص زودودرمان کمک شایانی میکند.بین این علائم فریادکودک جالب ترازهمه است ولی بایدخواص این فریادطفل راموردبررسی قرارداد.
فریاددرموقع گرسنگی:یک حالت طبیعی است وازسلامتی کامل طفل حکایت میکند.بمحض دادن شیریاغذاساکت میشود.برخی ازنوزادان معده ی کوچک داشته وکمی بعدازخوردن شیرگرسنه میشوندوگروهی برخلاف اشتهای خوب ومعده ی بزرگ دارند؛بنابراین نیازمندی هرکودک نسبت به شیروتغذیه فرق دارد.درهفته اول شیرمادرمعمولا کم است بتدریج اضافه شده وخاطر وی راراضی میکند.
فریادخشم:دربچه های عصبانی ولوس ومواظبت زیادازحد علت آنست.این گریه برای آنست که وی رابغل کرده بگردانند وبمحض اینکه دربغل گرفته شدیعنی فرمانش مورد قبول افتادساکت میشود.اینحالت اغلب بواسطه دخالت بی جای اطرافیان وبازی دادن وبغل گرفتن بی موقع آنها ایجاد میشود.گاهی این حال عصبی موجب اختلال تغذیه ؛هاضمه ورشد نیز میشود.
فریاد درد؛این فریاددائمی است ووسائل معمولی مانند:تغذیه؛شیردادن؛بغل گرفتن؛پستانک وغیره که درحالت عادی برای ساکت کردن بچه بکارمیرودباعث ساکت شدن این گریه نمیشود.گاهی اوقات فریادبسیارعامرانه ؛ناگهانی؛شدید ودلخراش است درعین حال همراه؛اضطراب وتغییر قیافه ی نوزاد میباشدوحکایت ازبیماری وتعالم درونی او میکند.این فریاد وبی قراری شب وروزادامه داردیا اینکه بصورت حملات بروز میکند.یعنی مدتی طفل ساکت شده سپس دوباره فریادراازسرمیدهد.گاه این فریاددردموقع حرکت دادن؛دست زدن وتغییردادن یک عضوکودک عارض میشوداین امرخودنشان میدهدکه یک علت غیرطبیعی باعث رنجوری وگریه طفل رافراهم کرده است.درمواقع دیگر فریادشکوه آمیزاست درحقیقت طفل ناله میکند؛این ناله یکنواخت ومداوم است وهمراه باحالت بهت وکوفتگی وبی اعتنائی باطرافیان؛حالت چرت وخواب آلودگی است این وضع نشان میدهد که طفل مبتلی به یک عارضه ی تازه ووخیم است وبایدبلافاصله مورد معاینه دقیق طبی وآزمایشگاهی قراربگیرد.
چندعلامت دیگرحاکی از بیماری است که اطرافیان باکمی دقت متوجه آن میشوند واطلاع ازآنهاازلحاظ تشخیص برای طبیب هم اهمیت فوق العاده دارد.گریه های کودک ممکن است بعلت خیس بودن جا(ادرارومدفوع)؛آماس وزخم پاها؛نیش حشرات؛فرورفتن سنجاق دربدن؛افزایش گازروده ها ومعده (دل درد)؛سروصداونورزیادباشد.اختلال عصبی هم موجب گریه وفریادنوزادن میشود.
دردصورت وجمجمه:درهرعارضه ی طفل نباید نیش زدن دندان رامسئول آن دانست؛زیراواقعا اگر طفل بخوبی وتحت رژیم طبیب بزرگ شوداختلال دندان درآوردن وی بسیارمختصراست.بندرت درآمدن دندان همراه درداست یعنی لمس لبه آرواره ولثه ها دردناک میباشد.تحریک لبه های لثه ها ومحل خروج دندان راباداروهای مختصری میتوان مرتفع کرد.معمولا نیش دندان درکودک سالم علامت مهمی ندارد.روی زبان وگونه های طفل رانیزباید بررسی کرد.زخمخای توی دهان؛سقف وزبان اغلب بازیادشدن آب دهان وهنگام تحریک بادردشدیدهمراه است.درصورتیکه شیرخوارموقع قورت دادن شیریاآشامیدن آب بشدت سررابه عقب خم کند؛ازمکیدن پستان وخوردن آب؛شیروپستانک امتناع ورزد؛دراینحال باید به یک عارضه گلوئی یعنی آماس حلق ودهان مشکوک باشیم.ولی امتحان گلو وحلق درنوزادان دقت فراوان لازم دارد.بهتراست مادران ازآن صرفنظر کنند وبه مشورت باطبیب خانواده خویش بروند.گلوی نوزاد راباصبروحوصله ودقت تمام بایدمعاینه کرد.
اگر لکه های سفید درروی لوزه ها وزبان کوچک مشاهده شودممکنست طفل مبتلی به دیفتری باشد دراین حال معمولا بینی نیز ورم داشته وازآن چرک وخون جاری است؛قرمزی بیش از حد حلق دلیل گلودردخواهد بود.ممکنست یک عارضه چرکی یا دمل درگلو ولوزه ها وجودداشته باشد.
بهرحال مادران بایدبدانند که مالیدن هرنوع داروئی درگلوی طفل غدغن است؛گذشته ازاینکه این عمل درطفل مشکل میباشد.عوارضی نیز دربردارد.بعلاوه ممکنست منظره ی گلو بیماری ابتدائی راتغییر داده طبیب رابه اشتباه اندازدوام شستشوی گلو نیز درموارد خیلی محدود تنها باید بتوسط دستهای مجرب طبیب صورت بگیرد.
ممکنست گلودردتنها باالتهاب بینی همراه باشدواین آماس باعث انسداد بینی شودوشیرخوردن رادچار اشکال گرداند.بایددقت کردکه آیا ترشحی ازبینی خارج میشود یانه؟این ترشح آبکب مخاطی؛چرکی؛چرک مخلوط باخون ویا خون خالص است؟دراین موقع نباید پیش خودقطره های ضدعفونی مختلف دربینی چکاند.این قطره ها ضدعفونی اغلب محرک بوده وعلائم مرض راتغییر میدهندویاآنراوخامت میبخشندویاحوادثی پیش میاورند.قطره های روغنی درنوزاد اکیداممنوع است زیراواردریه شیرخوارشده وآشفتگی تنفسی پدید می آورد.
بهتراست دراین احوال نظریه ی طبیب را خواست ودرصورت لزوم فقط به چکانیدن آب نمک رقیق(سرم فیزیولوژیک)وولرم برای جلوگیری ازاحتقاق وعفونت وراحتی کودک قناعت کرد.قطرات رانباید بافشارزیاد وتوسط سرنگ باقطره چکانهای بزرگ بکاربرد.زیراسبب گوش دردساده یاچرکی میشود.برای اینکار قطره چکانهای که انتهای آن گردوصاف است؛یاقاشق مخصوص بکار میبرند.چکاندن قطره های روغنی دربینی نوزادان باعث عوارض ریوی شدید میشود.بواسطه دخول قطرات روغن درریه ها.
بعدازسرماخوردگی وگریپ که همراه سرفه ها وتحریک برنش است؛اگر کودک گریه ی جگرخراش ناکهانی سردهد ودست خودرابه یکی ازگوشها یا دوگوش خودببردویا سرخودرا روی بالش بمالد بایستی بفکر گوش دردبود؛دراینموقع اگردرجه حرارت طفل رابگیرندبالارفته است واگربا نوک یک انگشت جلوی گوش کودک رالمس نمایند فریاد اوبهوا خواهد رفت دراینحال بایدبزودی کودک راپیش طبیب برد.
قطراتی راکه میخواهید دربینی ویاگوش طفل بچکانید بایستی ولرم باشد؛یعنی قبلا آنراکمی گرم کنید سپس روی دست امتحان نمائید که زیاد گرم نشده باشد.
حمام گرم نیز درگوش دردطفل اثرخوبی دارد.قراردادن پارچه های گرم ومرطوب درروی گوش ازشدت دردمیکاهد وزود باید پارچه گرم آنرا عوض کرد.
شکم:دردهای متناوب یادائمی باحرکات نامنظم اعضاءتحتانی پاها وحرکات دادن لگن وبخود پیچیدن کودک بایک حالت اضطراب وفریادهای ناگهانی حاکی از عارضه شکمی است.قولنجهای روده ای معمولا توام بانفخ شکم واختلال هاضمه است.
دراغلب آزارهای شکمی وروده دردمتناوبا بصورت حملات ظاهر میشود،ممکنست شکم منقبض،سفت وسخت وصاف شده باشد.طفل دائما رانهارابه روی شکم خود خم کرده ورانهای خودراروی شکم بمالد.اگر سعی کنیم پای وی راراست کنیم فریادهای شدیدی سرمیدهد.کودک دراین حال گاهی جزئی ترین حرکتی بخود نمیدهد.رانهای خودراروی شکم میفشارد.اگربخواهیم وی راحرکت وتکان دهیم فریادش بلند میشودقیافه طفل آشفته ونالان بوده ،نبض اوسریع ودرجه حرارتش بالااست.ممکن است استفراغ بوجود آیدولی مدفوع طبیعی است.ممکنست رگه ی خون درمدفوع وجودداشته باشدیاکاملا خونی باشد.
درمقابل چنین علائمی باید بفکر احتقاق فتق یا آپاندیسیت حادوتوهم رفتن وپیچیدن روده ها بهم "انواژیناسیون"باشیم البته درتمام این حالات مشاوره ی فوری باطبیب اطفال ضروری است،درین حال مادران بایدازتجویز جزئی داروویا کوچکترین عمل دیگرخودداری نمایند.مثلا مسهل "روغن بادام"تنقیه وغیره اکیدا غدغن است وحتی شیاف نیزنباید بدون اجازه طبیب بکاربرد.بمحض مشاهده انقباض شکم همراه باعلائم فوق بایدازتغذیه کودک نیز خودداری وفقط کمی آب یاآب میوه صاف شده وشربت تجویز نمود.برای رفع تشنگی کودک بایددائما باکمی آب دهان وی را مرطوب نگاهداشت.گاهی حوله گرم نیز برای رفع دردتاحدی مفیداست،ولی اغلب اوقات پارچه ی سردیاکیف یخ روی شکم مفیدترمیباشد.درموقعی که روده ها توی هم رفته باشد"مثل وارونه کردن انگشت دستکش"دراینحال شکم طفل متناوبا دردمیگیردکه فواصل آن متغیر است .اگرکودک درحال شیرخوردن باشدناگهان پستان راترک گفته وفریاد میزند،مدتی بعد ممکنست کمی خون درقنداق یا شلوار طفل نظرراجلب کند.
عطاری بهار

اندامها:اگرکودک دریک حالت غیرطبیعی وناجوری یک عضوخودراثابت نگهدارد ودرموقع لمس وحرکت آن عضوفریادبکشد،ممکنست بفکرتورم والتهاب آن عضوافتاد.اگربدقت آن اندام یا عضوراامتحان کنیم آزارراخواهیم یافت.
امتحان همواره باید ملایم وبااحتیاط صورت بگیرد.ملامسه عضله واستخوان ومفصل برای درک علت ضروری است.درصورتیکه دریک نقطه ازعضواحساس دردشدیدبادرک شکستگی استخوانی بشود باید بفکرعارضه استخوانی ویامفصلی ویا ضریع استخوان باشیم(فقدان ویتامین ث درکودک باعث آزار ضریع وخونریزی درضریع وپوست واستخوان ها میکند).ممکنست غضروف سراستخوان که درحال نموورشداست کنده بشودیا آسیب ببینددراینحال بایدازحرکت عضووتغییر مکان آن احترازجست.هرگونه امتحان خشن باعث ناراحتی شدید کودک خواهدشد.باید عضوآزرده رابزودی بحالت ثابت وبیحرکت درآورد.ممکنست برای بیحرکتی عضوازتخته یا ناودانهای مخصوص فلزی ویا کارتون ومقوااستفاده کرد.
تب:هرموقعی که مختصر حالت غیرطبیعی برای کودک پیدامیشودبایست بدقت تب وی را اندازه گرفت.گاه افزایش گرمای بدن کودک؛نظرراکاملا جلب میکند.گاهی بادقت در قیافه کودک میتوان وجودتب وی رادرک کرد.نگاه طفل درخشان شده وگونه ها ولبها قرمزی غیرطبیعی پیدا میکنند.
عطاری بهار

پوست گرم وسوزان بوده وزبان وی خشک است وازعطش شدیدی حکایت میکندودرعین حال کودک تغییر خلق میدهد.مضطرب وپریشان بوده بیخودی گریه میکند.گاهی تشنج بوی عارض میگردد.درموارد دیگری خسته وکوفته بنظر آمده وبرعکس بهت وچرت داردوباطرفیان خود بی اعتنا است.البته درهمه احوال نباید تنها باگرمی پوست درجه ی گرمای داخلی راقضاوت نمودچه ممکنست درجه ی حرارت کمترازطبیعی بوده وگرمای بدن تا 40درجه بالارفته باشد.مثلا دراسهال وبائی شکل کودکان ،این حالت اتفاق میافتد برای تعیین دقیق درجه حرارت ازمیزان الحراره یادرجه استفاده میشود.بهتراست درجه حرارت نوزادان راازمقعد اندازه بگیرند.شمارش نبض نیز مفید است.درنوزاد کمترازیکسال بطورطبیعی تعداد ضربان 125-130دردقیقه است.دردوسالگی درحدود 118تا120است ؛معمولا برای هریک درجه گرما ضربان نبض 15باراضافه میشود.درجه ی حرارت کودک رابعدازاستراحت بایداندازه گرفت،اگرکودک بازی کرده یا دویده باشد نیمساعت بعدازاستراحت درجه حرارت وی رااندازه میگیرندزیرادرغیراینصورت تغییرات درجه ی حرارت دقیق نخواهدبود.
عوارض وتغییرات تنفسی وسرفه:تب اغلب اوقات درشیرخواران همراه اختلالات تنفسی است ولازم است که درجریان هرتبی تغییرات دم زدن رامورد دقت قرارداد.بخصوص موقعی که طفل آرام است باید این مطالعه صورت بگیرددرموقع گریه وهیجان وخشم تغییرات تنفسی ارزش نداردبایددقت کردکه آیا این تنفس سریع شده است یانه؟تنفس بی صدابوده ویاخرناس وصددارمیباشد؟میباشددقت کرد که تنگی نفس درحال دم است یابازدم؟همواره میباید درنظرداشت که اگر بینی کودک مسدود باشدتنفس وی مختل میشود؟همچنین متوجه بودکه آیااختلال دم هنگام خواب،شیرخوردن یادرحال بیداری است؟موقع نشستن یاموقع درازکشیدن شدت می یابدیانه؟این معلومات برای طبیب ارزش زیادی دارد.
درضمن آشفتگی دم زدن وتنگی نفس بایدفهمید که صداتغییر کرده؟یعنی درموقع گریه کردن وفریاد تغییراتی دیده میشودیانه؟سرفه وجودداردیانه؟گاهی اختلال صداوسرفه های قطاری درنیمه های شب عارض کودک میگردد؛بعضی اوقات حملات سرفه شبیه عوعو سگ است وهمواره دم زدن صدادارمیباشد؛کودک دربستر بحالت اضطراب وتنگی نفس نشسته وسرفه میکند.مشاوره باطبیب دراین حال ضروری است.زیراممکنست بیمارمبتلی به دیفتری حنجره(کروپ)یاآسم باشد.دربرخی ازخانواده ها خروسک نیزمیتواندعلائمی شبیه به آنراایجادکندولی دراین حال فقدان تب وسایرعلائم به تشخیص کمک میکند.ورم حنجره دراثرگریپ وسرخک وغیره میتواند باعث تنگی نفس وناراحتی شدید ی گردد.
درمواقع حملات تنگی نفس؛سرفه وحالت خفقان گذاشتن حوله گرم ومرطوب روی سینه ومرطوب کردن هوای اطاق بوسیله بخورهای مختلف یابخارآب تاحدی مفید میباشدوقبل ازرسیدن طبیب تا حدی میتواند ازشدت عارضه پیشگیری کند.
گاهی حملات سرفه وخفقان صورت دیگری بخود میگیرد.سرفه صداداروتنفس صدای مخصوص داردوتمام این حوادث ناگهان عارض کودک گردیده است.ممکنست بلیعدن یک اسباب بازی یا جسم خارجی ودخول آن درمجاری تنفسی سبب آن باشدیا بعضی ازعوارض حنجره آنراباعث گردد.بهرحال وجودطبیب ومعاینات دقیق دراینحال ضروری است.درصورتیکه تنگی نفس باتغییر صدا؛سرفه والتهاب حنجره توام باشدبایدبفکر دیفتری حنجره بودوبزودی به طبیب اطفال مراجعه ومداورابسرعت به مرحله ی اجراگذاشت،تنگی نفس ممکنست باکشش وفرورفتن زیر گلووبالای ترقوه همراه باشدوروی بینی ضربان داشته وتا حدی گوشها،لبها وبینی بیماررنگ کدروکبودی پیداکرده باشدودرجه حرارت به 40برسد.دراینحال بایدبفکر "برنکوپنمونی" که عارضه ریوی شدید است افتاد؛این مرض خیلی خطرناک است ودرمان فوری آن ضرورت دارد.قبل ازهرگونه دخالت بایدازطبیب کمک خواست.درصورت اجازه وی برای پائین آوردن تب به حمام ولرم،پاشویه یامستورکردن بدن طفل باپارچه ای مرطوب یاخنک؛قراردادن دستمال سردروی بدن وسراقدام نمود،درضمن علت اصلی رامرتفع ساخت.
اختلالات وپدیده های عصبی:اختلالات عصبی دراطفال اغلب مواردبصورت تشنج ظاهرمیشودکه ممکنست اضطراب وپریشانی خانواده کودک را فراهم سازد.بایددانست که ممکن است ساده ترین علت مانند بالارفتن ساده ی تب باعث تشنج شده یابرعکس وخیم ترین عارضه ی مغزی درکودک آنرابوجودآورده باشد.
دراطفال عصبانی وخشمگین تب ساده وناراحتی مختصر مثل آنژین وگریپ باعث تشنج میشودیااینکه یک صدای ناهنجاروتزریق برخی ازداروها یاهیجان آور آن رابوجود می آورد.دربرخی اطفال اصولادندانها سخت درمیایندونیش زدن دندان درآنها دردناک ومزاحم است وموجب تشنجات میگردد.گاه این اشکال خروج دندانها باعث اختلال گوارشی میگردد.
گاهی شروع هرمرض عفونی مانند سرخک ومخملک وغیره باتب وتشنج آغاز میشود.تمام این علل باعث میشودکه ناگهان چشمهای طفل منحرف شده ،دست وپای وی منقبض گردند وتکانهای متفاوت دربدن ودرگردن واعضاء شروع گردد،درعین حال ممکنست کودک زبان خودرامجروح سازد،معمولا کمی بعدبیمار بیحال شده وبخواب میرودوخستگی مفرطی بعدازحمله ی تشنج دیده میشودودراین موقع اهمیت خاصی پیدامیکند.ممکنست اولین علامت مننژیت صرع،خونروی یاورم مغزتشنج باشد،لذا مشاوره باطبیب وامتحان دقیق وی درهرمورد تشنج ضرورت دارد؛درجریان هرتشنج گرفتن مایع نخاع مفیداست.
ممکنست علامت تشنجی سبک باشد یعنی فقط منجربه انحراف حرکت چشمها ودست وپاشده تنه بیحرکت بماند؛گاهی بدن کودک سفت ومثل چوب میشودوسپس حرکات منظم دراعضاء(دست وپاوگردن وسر)آغاز میشود.
ممکنست تشج واختلالات عصبی همراه بابی خبری وازدست دادن شناسائی ومشاعرباشد.ودفع ادرارومدفوع بی اختیار گردددرپایان این حمله حالت چرت یاخواب فرامیرسد.اگرتب ناگهان به 41درجه برسدوتشنجات شدیدحادث گردد یا اینکه عوارض تنفسی فوق الذکر مشاهده گردد میتوان قبل از رسیدن طبیب به حمامهای خنک وپاشویه اقدام کرد.تجویز داروبتوسط اطرافیان همواره به ضرر بیماربوده ممکن است موجب ندامت گردد.
درکودکان بزرگتر یعنی درسن دبستانی وکودکستانی نیز دقت دروضع وسلامتی آنها مهم است.تغییر خلق؛دردمفصلی؛تبهای مرتب؛بی اشتهائی؛اختلال گوارش؛لاغری استفراغ واختلالات بینائی وغیره رامادرواطرافیان میباید بدقت مورد ملاحظه قرارداده طبیب معالج رادرجریان گذارند،هریک ازنشانه های فوق میتواند کمک خوبی درتشخیص ومعالجه مرض اصلی بکنند.
جزئی ترین تغییر حالت طبیعی کودکان کودکستانی میتوانند مقدمه مرض باشدکه ممکن است دیرمراجعه کردن برخی ازآنها غیر قابل جبران باشد.
پس درهمه احوال مادرمهربان ودلسوز،پرستارخوب ویا آموزگار مراقب وبیدار؛وضع کودک ویاشاگردان خودرا مدنظر قرارمیدهند،بدین ترتیب بسلامت نوباوگان کمک زیادی مینمایند.
عطاری بهار




















درود خداوند به روح مقدس شیخ الرئیس ابوعلی سینا و پدرم استاد حکیم خیرالله کریمیان

سلامتی تاج زرینی است بر سر افراد سالم که فقط بیماران قادر به دیدن آن می باشند.

علی کریمیان


آخرین پست ها


آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اَبر برچسبها