عطاری بهار

عطاری بهار
"بیماریهای روده ای وانگلی"
الف-انواع اسهال:بیماریهای اسهالی یکی از مشکلات عمده بهداشتی جمعیت ساکن درشهروروستاهای کشوراست وعمده ترین علت مرگ ومیردرگروه سنی زیر5 سال راتشکیل میدهد،اسهال ممکن است بصورت حادیامزمن باشد.
تعریف اسهال:دفع مدفوع شل یاآبکی بیش ازسه باراجابت مزاج دررروز،اسهال نامیده میشود،دفع مکررمدفوع به شرطی که حالت طبیعی داشته باشداسهال نامیده نمیشود.
عواملی که موجب اسهال میشوند:
عامل اصلی اسهال حادآلوده شدن روده به عوامل بیماریزا"ویروس-باکتری"است،اسهال حادمعمولابطورناگهانی شروع میشود وامکان داردچندروزنیزادامه یابد،سوءتغذیه،کرمهایروده ای ویاسایرانگلهای روده ای نیزممکن است هفته ها وماهها ادامه داشته باشد،عوامل بیماریزا"ویروس-باکتری"-تخم کرمهای روده ای ویاسایرانگلها ازطریق دهان واردشده وپس ازخارج شدن ازروده"همراه مدفوع"دوباره ازطریق دستهای آلوده،آب آلوده،ظروف غذاخوری وبطری شیرآلوده اطفال،ازفردی به فرددیگرمنتقل میشود.
بعضی ازبیماریهای روده ای-انگلی که توسط عوامل باکتریایی یاانگلی به وجودمی آیند وباظهوراسهال های حادومزمن همراه هستند بطورمختصربه شرح ذیل میباشند.
1-بیماری وبا:وبایک بیماری عفونی است که توسط باسیل کوچک وبسیار متحرکی که بامیکروسکوپ نوری وبه شکل ویرگول مشاهده میشود،بوجودمی آید،مخزن بیماری فقط انسان است که درمدفوع واستفراغ مبتلایان به این بیماری موجود است،این بیماری بطورمستقیم وغیرمستقیم وبوسیله مدفوع آلوده،غذای آلوده،دست آلوده،اشیاءآلوده ومگس منتقل میشود.
میکروب وبادرآب یک هفته،درشیرولبنیات دوهفته ودربقیه غذاها 3-4روززنده می ماند،درعرق بدن انسان توانسته اند میکروب وبارابمدت 3ماه نگهداری کنند،این موضوع ازنظرپیشگیری مهم است.
پیشگیری ازبیماری وبا:جهت پیشگیری ازاین بیماری بایستی اقداماتی نمودکه مانع ازورود عوامل بیماری زاوبیماری به بدن انسان شود.
مانند:
1-دفع بهداشتی مدفوع وادرار(دفع درمستراح).
2-رعایت نظافت وپاکیزگی مستراح.
3-ضدعفونی محل دست کاری بیماران مانند دستگیره درب،دسته آفتابه وسیفون توالت وغیره.
4-ضدعفونی کردن کلیه وسایل مربوط به بیمارکه به اسهال ومدفوع الوده شده اند.
5-نصب توری روی پنجره ودرها جهت جلوگیری ازمگس ها.
6-نگهداری موادغذایی درظروف سپوشیده درب دار.
7-شستشوی کامل سبزیجات.
8-ضدعفونی کردن وسالم سازی سبزیجات که خام مصرف میشود"طبق دستورالعمل".
عطاری بهار
بیماری حصبه یا تیفوئید:حصبه بیماری حادواغلب شدیدی است که ان را تب روده نیز می گویند.بیماری حصبه درکشورما یکی از شایع ترین بیماریهای عفونی است وگاه گاهی بصورت همه گیر های کم وبیش کوچک وبزرگ دیده میشود.
عطاری بهار
عامل بیماری:نوعی باسیل است که به سادگی باجوشاندن آب یاشیرازبین میرود ولی درشرایط انجماد تا 100روزباقی می ماند.
دربستنی بمدت 39روزباقی می ماند،درشیروفرآورده های آن نظیرخامه،کره وپنیرتازه میتواند وسیله ای برای انتقال وانتشاربیماری باشد.
سرایت بیماری ازطریق مستقیم توسط بیماربه اطرافیان وپزشکان وپرستارانی که بابیمارسروکاردارندمنتقل میشودیاازطریق غیرمستقیم مانند آب آلوده،شیرنجوشیده یاغذای آلوده صورت میگیرد،کسانیکه درتهیه غذادخالت دارند میتوانند حامل میکروب بیماری باشند وغذای تهیه شده راآلوده نمایند.
همچنین مگسها میتوانند میکروب مولد بیماری راروی غذاحمل کنندوبیماری رامنتقل نمایند،انسان فقط مخزن بیماری است ومیتواند ازطریق بیماری ویاحمل میکروب بیماری رامنتقل نمایند،افرادی که درمان نشوند ممکن است تاسه ماه میکروب رادفع کنند 2تا5درصد افراد حامل میکروب به ظاهرسالم هستند.
روشهای پیشگیری وکنترل بیماری:
1-استفاده ازآب لوله کشی وبهداشتی.
2-دفع بهداشتی فاضلاب.
3-جوشاندن شیرهنگام مصرف یااستفاده ازشیروفراورده های لبنی پاستوریزه.
4-افزایش اگاهی عموم درمورد بیماری ورعایت موازین بهداشتی.
5-شستشوی کامل میوه جات وضدعفونی وسالمسازی سبزیجات خام.
6-معالجه بیماران .
7-معاینه منظم کسانیکه درتهیه موادغذایی دخالت دارند برای پیداکردن موارد عامل.
8-میکروب بیماری.
ب-بیماریهای انگلی
1-ژیاردیا:ژیاردیا یک عفونت تک یاخته ای روده باریک است که توسط انگل ژیاردیا لامبلیاایجادمیشود واغلب بدون نشانه بالینی است اما میتواند بصورت اسهال حادیامزمن ظاهرشود.
عطاری بهار
این بیماری درمناطق گرمسیر ونقاطی که تراکم جمعیت زیادوامکانات بهداشتی کم است شیوع بیشتری دارد،انسان تنها مخزن شناخته شده انگل است وانتقال بیماری به شخص ازطریق مصرف غذاوآب آلوده صورت میگیرد.
دراکثرموارد آلودگی به ژیاردیاموجب بروزنشانه بالینی نمیگرددودرعده کمی ازبیماران نیزشدت نشانه های بالینی ازنفخ خفیف وسوءهضم تااسهال شدید متفاوت است،کیست ژیاردیا ممکن است درمدفوع تعدادی ازافرادسالم جامعه(حاملین)یافت شود بدون آنکه نشانه بالینی داشته باشد.
آلودگی به ژیادریا ممکن است برای سالها باقی بماند ولذابطور معمول درمان حاملان کیست توصیه میشود.
برای پیشگیری ازعفونت ژیاردیا نکات زیرباید رعایت شود:
1-جمع آوری ودفع صحیح فاضلاب.
2-محافظت منابع آب آشامیدنی ازآلودگی.
3-رعایت بهداشت فردی.
4-سالم سازی سبزیجات خام.
5-بررسی اطرافیان بیمارازنظروجودانگل درمدفوع باآزمایش مدفوع.
2-آسکاریس(آسکاریازیس):آسکاریس کرمی است استوانه ای که بعدازکرمک شایع ترین کرم انگل روده انسان است،آلودگی درمناطقی که تسهیلات بهداشتی کمتراست بیشتردیده میشود.
عطاری بهار
کرم آسکاریس استوانه ای شکل به رنگ سفید مایل به صورتی است،طول کرم ماده 20تا25سانتی متروعرض آن 4-6مترمیلیمتراست.
کرم نرکوچکترازماده واندازه آن 15-31 سانتی متروعرض آن 2تا4میلیمتراست.
کرم بالغ درروده باریک زندگی میکند وروزانه حدود200000 تخم می گذاردکه بیشترآنها بامدفوع دفع شده باعث آلودگی محیط میشوند،تخم انگل درمحیط خارج درمقابل سرما وگرما مقاومت میکند ودرشرایط مساعد پس ازیکهفته تبدیل به لاروشده وماهها خاصیت آلوده کننده دارد.
انسان دراثرخوردن تخم حاوی لاروآلوده کننده موجوددرسبزیجات وموادغذایی یاخوردن خاک(نزدکودکان)آلوده میشود.
برای پیشگیری ازآسکاریازیس رعایت نکات زیرالزامی است:
1-دفع صحیح مدفوع باساختن توالت بهداشتی.
2-رعایت موازین بهداشت فردی.
3-شستشو وضدعفونی میوه وسالمسازی سبزیجاتی که بصورت خام مصرف میشوند(طبق دستورالعمل).
4-عدم استفاده ازکودهای انسانی درمزارع.
5-افزایش آگاهی افراددراستفاده ازتوالت.
3-کرمک یا اکسیور:کرمک درتمام مناطق دنیا دیده ومنحصر به اجتماعات فقیرنبوده ودرتمام نقاط شهری وروستایی یافت میشود.کرمک کرم استوانه ای نخی شکل است که ماده آن یک سانتی مترونرآن سه میلیمتراست.کرم اکسیورچون درناحیه مخرج تخم گذاری میکند باعث خارش این ناحیه میشود.
عطاری بهار
دراثردست دادن وتماس نزدیک،تخم کرمها ازفردبه فردوازانسان به انسان دیگرانتقال می یابد،بنابراین رعایت بهداشت فردی وشستشوی مرتب دستها به خصوص درکودکان درپیشگیری ازابتلابه کرمک موثراست.
به عبارتی دیگرآلودگی به انگل به صورت دهانی-مدفوعی است.
برای جلوگیری ازآلودگی کرمک که بسیارآزاردهنده است رعایت نکات بهداشتی زیر ضروری است:
1-شستن دستها باآب وصابون پس ازاجابت مزاج.
2-کوتاه کردن ناخن ها.
3-ضدعفونی کردن لباسهای زیر.
4-درمان تمامی افرادخانواردرصورتی که یکی ازافرادمبتلاباشد.
عطاری بهار
"ساختمان وعملکرد پوست"
پوست دارای اعمال مهمی است،مایعات بدن را درمحدوده های خاص خود نگه میدارد،ازسایراجزاءدرمقابل میکروبها،مواد زیان آورواشعه ها محافظت میکند،ویتامین تولید مینماید وبه تنظیم درجه حرارت بدن کمک میکند.6تا10%وزن طبیعی بدن را تشکیل میدهد.پوست به علت کشانی زیاد میتواند یک سددفاعی دربرابر آسیبها بوجودآورد.
صدمات پوست:صدمات پوست درنتیجه ضربه های حادیامواجهه باعوامل مختلف ازجمله شیمیایی روی میدهد وتظاهرات وعلائم ناشی ازبیماری پوست بستگی به عامل ایجادبیماری دارد.
بیماریهای پوست:عامل مهم بیماریهای عفونی پوست باکتریها هستند،عغونتهای ویروسی درپوست،خودرابصورت زگیل نشان میدهند ازجمله سایرعفونتهای پوست،عفونتهای قارچی هستندکه درمحیط مرطوب وگرم بیشتراتفاق می افتند،نورخورشید نیزازعوامل آسیب رسان پوست میباشد.
توصیه های بهداشتی برای حفاظت پوست:
1-استفاده ازکرمهای محافظ سبب پیشگیری ازبیماری وسرطان پوست میشود.
2-استفاده ازروشهای ساده وتسهیلات بهداشتی مانند نظافت وشستشوویااستفاده ازدستکش وماسک لباس مناسب و....موجب کنترل عوامل بیماری زابرروی پوست میشود.
3-دسترسی به امکانات بهداشتی درمحیط کارازاصول پیشگیری دربیماریهای پوستی است که متصدیان اماکن ومراکزموظف به تدارک انها درمحل کارمیباشند.
4-درمحل کاراگرخطرآلودگی بامیکروب یاانگل وجودداردبایدمحل کارراتمیزوپاکیزه نگه داشت،ازواردشدن موادبه دهان جلوگیری کرده وازدست زدن به مواد آلوده بدون استفاده ازدستکش بایدخودداری کرد.
5-ازشمارش پول وتحویل موادغذایی بطورهمزمان باید به شدت پرهیزنمود.
6-درصورت تماس ویاکارباموادشیمیایی وسموم لازم است پس ازاتمام کاراستحمام ولباسهاراعوض نمود.
7-تامین شرایط قابل قبول درمحیط کارمانند حرارت ورطوبت مناسب،تهیه اصولی وبالاخره جلوگیری ازتماس وبرخورد باموادشیمیایی وآسیب رسان میتواند درپیشگیری ازبیماریهای پوستی موثرباشد.
8-اگردرمعاینه های کارگران بیماری(پوستی،ریوی و....)درآنها دیده میشود میتوان بااقدام به موقع درمانی آن راکنترل وازسرایت آن پیشگیری کرد.
9-برای جلوگیری ازتماس موادشیمیایی واشیاءتیزوبرنده یاخطربرق گرفتگی باید ازدستکش مناسب استفاده کرد.
10-رعایت بهداشت فردی وبهداشت سلامت جهت پیشگیری ازبیماری اهمیت بسیارزیادی دارد.
11-موادسفیدکننده وپاک کننده میتواند به پوست آسیب برسانند،درهنگام کاربااین مواد بایدازدستکش استفاده نمود.
12-استفاده ازکلاه لبه دارموجب پیشگیری ازآسیب پوست درمحیط کاربازمیباشد.
13-استفاده ازوسایل حفاظت فردی ولباس مناسب سبب پیشگیری ازبیماری پوست میگردد.
14-خوددرمانی بیماریهای پوستی به صلاح نیست.
15-معاینات سالیانه واخذکارت معاینه پزشکی موجب تشخیص زودرس بیماریها میشود.
عطاری بهار

"بیماریهای دستگاه تنفس"
دستگاه تنفس:دستگاه تنفس ازاندامهای حیاتی وبسیارحساس است که نقش مهم وویژه رادرزنده ماندن مادارد.
این دستگاه ازقسمتهای مختلف تشکیل شده است که هرکدام به تنهایی ودرمجموع دارای اهمیت میباشند،ازجمله عواملی که میتواند سبب ایجادبیماری دردستگاه تنفسی گردد.
مواجه باعوامل زیان آورمختلف نظیرگردوغبار،دود ومه،بخارات،باکتری،ویروس،قارچ،گرما وسرماو.....است.
بیماری ریوی اززمان قدیم مورد توجه بوده است،روبروشدن بابعضی ازعوامل ممکن است بلافاصله سبب ایجادعارضه دردستگاه تنفس نگرددولی ممکن است به مرورزمان منجربه بیماری غیرقابل درمان گردد.
علائم ونشانه های بیماری های ریوی بستگی به محل فعالیت عامل بیماری دردستگاه تنفس دارد،مثلاعلائم عواملی که میتواند برروی قسمت فوقانی موثرباشندمیتواند شامل عطسه،آبریزش،خشونت صدا،سرفه واحتمالا خس خس سینه باشد،علائم عواملی که برروی قسمت تحتانی دستگاه تنفس موثرهستندبه شکل سرفه،تنگی نفس،سردرد،کاهش تنفس پیشرونده است.
روبروشدن شدیدباعوامل زیان آورمحرک ممکن است تهدیدکننده زندگی وباعث ورم حلق شده ومنجربه مرگ شود،ازجمله سرطان ریه-برونشیتهای مزمن-سل وسایربیماریها.
توصیه های بهداشتی برای پیشگیری ازبروزبیماریهای تنفسی:
بسیاری اززنان ومردان وبعضی مواردحتی کودکان ساعات زیادی ازروزرامشغول کارهستند وزمان زیادی رادرمحیط کارصرف می نمایند وممکن است شرایط محیط کارووسایلی که برای انجام کارازآنها استفاده میشود ویاموادموجود که شاغل باآن درتماس است سبب ایجادبیماری شود.
بنابراین لازم است نکات بهداشتی ذیل مراعات شود:
1-وجود عواملی مثل گردوغبار،دودومه وگازیاکارباموادشیمیایی یابخارآلوده ممکن است سبب ایجادبیماری های تنفسی ومزمن وحتی سرطان ریه شود.
2-حرارت خیلی زیاد،محیط کارخیلی سرد،کاردرجاده های کوهستانی یافضاهای بازمیتواند موجب گرمازدگی،خستگی شدید،جوشهای پوستی،یاسرمازدگی یابیماریهای تنفسی شود.
3-بامعاینه قبل ازشروع به کارمیتوان فهمید آیاشغل انتخاب شده برای فردمناسب است یاخیر.
4-اگرفردی به بیماری واگیرمبتلا باشد میتواند درمحیط کارآن رابه دیگران منتقل نماید.
5-اگرفردی که به بیماری واگیریاانگلی دچاراست درشغلهایی که به موادغذایی مربوط میشود کارکند،ممکن است بیماری خودرابه مردم منتقل کند.
6-بعضی ازمشاغل میتوانند بیماری یاحساسیت یک فردراتشدیدترکند.
7-اگرفردی برای انجام کاری مناسب نباشد هم به کارگاه وهم به جامعه لطمه میزند چون ممکن است حوادثی به وجودبیاورد که زیانهای جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد.
8-سالم سازی محیط کارورفع اشکال آن میتواند سبب حفظ سلامت شاغل گردد.
9-کارفرما باید برای برطرف کردن عوامل زیان آورمحل کارتلاش کند.
10-کارفرما باید ترتیبی بدهد تا شاغل به طورمنظم ازنظرسلامتی(حداقل سالی یکبار)معاینه شود.
11-رعایت اصول سلامت کارسبب حفظ وارتقاءسلامت وسرمایه میشود.
 عطاری بهار
"بیماریهای مشترک بین انسان ودام"
تب مالت:یک بیماری عفونی مشترک بین انسان ودام است که میکروب آن دراثرتماس باحیوانات ویامصرف فراورده های آلوده دامی غیرپاستوریزه به انسان منتقل میشود.
 
وبعنوان بیماری شغلی کارگران دامپروری،کارکنان کشتارگاهها،قصابها ودامپزشکان محسوب میگردد،حیواناتی که معمولا میتوانند نگهدارنده این بیماری باشندشامل:گاو،گوسفندوبزکه تماس باآنها انسان راآلوده میکند.
علایم بیماری درحیوان بصورت سقط جنین تظاهرمیکندوعلایم بیماری درانسان عبارتنداز:
تب که عصرها وشبها افزایش می یابد،عرق فراوان وخیس کننده به خصوص شب هنگام لرز،سردرد،خستگی،بی اشتهایی،بی حالی وضعف عمومی وکاهش وزن بدن،دردمفاصل وکمردردهای شکمی،بزرگ شدن طحال،افسردگی ازعلائم مشخص این بیماری میباشد.
اززمان آلوده شدن انسان به این میکروب تازمان ظهورعلایم 3تا5روز ممکن است طول بکشد که به آن دوره نهفتگی می گویند.
راههای سرایت:
1-تماس باترشحات ومواد آلوده حیوان نظیرخون،ادرار،ترشحات واژن،ترحات جنین سقط شده به خصوص جفت آلوده حیوان بیمار.
2-مصرف شیرحیوان وفراورده های آن نظیرپنیر،خامه،کره،بستنی
 وهمچنین آب میوه های مخلوط باشیر(شیرموزوشیرهویج)درصورتیکه غیرپاستوریزه باشندویاشیرینی های همراه باخامه که غیرپاستوریزه میتواند بیماری منتقل کند.
3-انتقال ازراه سرسوزن آلوده ویانیش کنه آلوده.
4-تنفس هوای آلوده به میکروب درآغل واصطبل.
مراقبت وپیشگیری:
-آموزش مردم درمورد مصرف شیربعدازجوشاندن به مدت(یک دقیقه پس ازمشاهده حالت جوش همراه بابه هم زدن)وعدم مصرف شیروفرآورده های لبنی غیرپاستوریزه.
-آگاه بودن مردم به طورعموم ازراههای انتقال وعلی الخصوص کسانیکه ازنظرشغلی درخطرابتلاقراردارند.
-افزایش آگاهی مردن درمورد اجتناب ازتماس مستقیم باترشخات ومواد آلوده دامها مانند جنین وجفت سقط شده واحشاءآلوده،عدم استفاده ازفضولات حیوانات،استفاده ازوسایل حفاظتی نظیردستکش وماسک درهنگام تماس ویامعاینه دام.
-اطلاع به سرویسهای دامپزشکی درصورت مشاهده سقط جنین دردامها وهمکاری جهت اجرای دستورات مامورین دامپزشکی درمورد دامهای مبتلا وهمکاری به منظورواکسیناسیون  بقیه دامهای سالم گله.
-مراجعه به مراکزبهداشتی درمانی درصورت مشاهده تعدادی ازعلایم یادشده فوق وانجام آزمایشات لازم ودرصورت مثبت بودن بیماری ادامه درمان طبق دستورپزشک(صورت کامل حداقل 8هفته)به طورمنظم درصورت درمان ناقص،بیماری بطورقطع بازگشت نموده ودرمان درمراحل بعدی بسیارمشکل شده وممکن است عوارض بیماری تمام عمرباقی بماند.
-پرهیزشدیدازمصرف پنیر تازه غیرصنعتی،ضمنا لازم است پنیرهای تازه سنتی راحداقل به مدت 45 روز درمحلول آب نمک 13تا17 درصدنگهداری وسپس مصرف کردتامصرف کننده به تب مالت دچارنشود.
تب کریمه کنگو(تب خونریزی دهنده):بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو بیماری ویروسی تب داراست که ازحیوانات به انسان منتقل میشود.
عطاری بهار
این بیماری درطبیعت اصولا ازطریق کنه نگهداری ومنتقل میشود،کنه ها روی حیوانات (گاو وگوسفند)مبتلا به این بیماری درزمان خونخواری عامل بیماری راواردبدن خود میکنند وبانیش زدن انسان آن را به انسان حساس منتقل میکنند.
بیماری درحیوانات علامت مهمی نداردوفقط ممکن است یک هفته ایجادتب خفیفی بکند ودیگرهیچگونه علامتی نداشته باشد ودام کاملاسالم باشد،خطانتقال بیماری به انسان درهمان طول مدت کوتاه زمان ذبح حیوانات به دنبال تماس باپوست وترشحات دام وجوددارد.
عطاری بهار
علائم بالینی بیماری:
مهمترین علامت بیماری تب-سردردشدید است که ازعلایم اصلی است وعلایمی مانند لرز،دردعضلانی،گیجی،دردچشم،حساسیت به نورممکن است وجودداشته باشد.
گاهی اسهال وشکم دردنیز دیده میشود وبطورکلی علایمی نظیرآنفولانزاازعلایم اولیه هستندکه بعداخونریزی به آن اضافه میگردد.
خونریزی نیزازعلایم اصلی بیماری است که درهمه نقاط بدن ویامنافذبدن اتفاق بیفتد-خونریزی ازسوراخ بینی-مقعد-واژن وحتی ممکن است خونریزی بصورت خونریزی زیرپوست درمحل تزریق سرم ویاروی لثه یاحتی خونریزی های زیرپوست نقطه ای شکل باشدوگاهی کشف آن توسط طبیب مشکل باشد ولازم نیست که حتما یک خونریزی وسیع باشد.
عطاری بهار
بیماری درصورتیکه شدیدباشد ویابه موقع کشف ودرمان نشود به مرگ منتهی میگردد ودرصورتیکه بیمار 10روز بیماری راسپری نماید معمولا بتدریج بهبودی پیدا میکند.
راههای انتقال:
-مهمترین راه انتقال این بیماری ازحیوانات آلوده-گزش کنه است که انسان رامورد گزش خودقرارمیدهد.
-راه دیگر انتقال تماس باترشحات آلوده ولاشه تازه دام آلوده به بیماری است که ویروس دربدنش وجودداردوباتماس میتواند ازراه پوست بریده یاترک خورده یادارای خراش وهمچنین ازراه مخاطی مثل دهان وچشم وارد بدن انسان سالم شود.
-راه دیگر انتقال تماس انسان باترشحات انسان بیماراست که ازراههای مهم انتقال بیماری است-بهمین دلیل نزدیکان بیماربایستی درتماس بامبتلایان به این بیماری بارعایت کامل مسائل حفاظتی برخوردنمایند واین بیماری بایستی دربخش ایزوله بیمارستان باوسواس کامل ایزوله شده ومراقبت شوند وترشحات آنان ضدعفونی ودفع شوند.
مراقبت وپیشگیری:
-جلوگیری ازکشتاروذبح غیربهداشتی حیوانات"گوسفند وگاو"وعدم مصرف گوشتهایی که ممهور به مهردامپزشکی نیستند.
-استفاده ازوسایل ایمنی وحفاظتی شخصی مثل:چکمه-دستکش وماسک درشرایطی که به دلایلی کشتار درخارج ازکشتارگاه صورت می گیرد(مراسم خاص مذهبی)واحتیاط کامل جهت جلوگیری از تماس ترشحات لاشه تازه بامحافظت بدن وپس از کشتارمحیط کاملا شستشو وفاضلاب دفع گردد.
-اجتناب ازگذاشتن کاردآلوده به خون دردهان درزمان ذبح به منظور ادامه کشتارکه معمولا عادت قصابان است.
-استفاده ازگوشت کشتارشده حداقل 12 ساعت پس ازکشتار وجهت اطمینان ازسلامت آن چون دراین فاصله درصورتیکه حیوان دردوره آلودگی بوده باشد،به دلیل تغییرات اتفاق افتاده درلاشه ویروس ازبین میرود،البته این زمان درمورد دل وجگر طولانی ترازچندروز است که بهتراست درشرایط مناسب بهداشتی ویااستفاده ازدستکش بابرس مناسب خونهای آن خارج وکاملا پخته مصرف شود.
-درصورت وجودبیماری دراطرافیان ازنزدیک شدن به بیمار وتماس نزدیک اکیدا خودداری شود.
سیاه زخم:سیاه زخم بیماری عفونی مشترک بین انسان ودام میباشدکه معمولا برپوست اثرمیکند،اما ممکن است دستگاه گوارش ویادستگاه تنفسی رانیز تحت تاثیر قراردهد،میکروب سیاه زخم یک میکروب بسیار مقاوم بوده ومیتواند سالیان سال درخاک زنده بماند وفعالیت کند.
عطاری بهار
علایم بیماری:درسیاه زخم پوستی-پوست درابتداحالتی شبیه به گزیدگی حشره داشته که بیشتر دردست ویاگاهی نیزدرگردن وصورت همراه باخراش دیده میشود ودرطی یک تادوروزبه تاول تبدیل میشود-بعدازپاره شدن تاول،بافتها ازوسط ازبین میرود وجای آن زخم سیاه مشخصی باقی می ماند که معمولا بدون درداست.
راههای سرایت:
1-دراثرتماس باحیوانات آلوده ویافراورده های آنها مانند:پشم-پوست وچرم و....
2-تماس خاک آلوده باپوست آسیب دیده.
3-استنشاق هوای آلوده که باعث سیاه زخم ریوی(تنفسی)میگردد.
4-مصرف گوشت واعضای حیوانات آلوده.
عطاری بهار
مراقبت وپیشگیری:
1-آموزش بهداشت درمورد نحوه استفاده ازپوست،گوشت وپشم حیوانات.
2-مایه کوبی حیواناتی که درمعرض خطرابتلا هستند توسط اداره دامپزشکی.
3-مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی روستائی یاشهری به محض مشاهده علایم سیاه زخم جلدی.
4-جلوگیری ازفروش پوست وگوشت حیوانات آلوده(مصرف حیوانات آلوده)،مصرف نکردن گوشت هایی که خارج ازنظارت دامپزشکی ذبح گردیده اند.
5-اجتناب ازدستکاری یامصرف لاشه دامهایی که ناگهان تلف شده اندد وسوزاندن ودفن بهداشتی اینوع لاشه ها(درعمق مناسب همراه باریختن آهک روی آن)باید دانست که بازکردن دامهایی که ناگهان تلف شده اند وممکن است علت ابتلاءبه بیماری سیاه زخم بوده باشدبیار خطرناک است،چون باعث آزادشدن میکروب درمحیط گردیده که بلافاصله بصورت مقاوم"اسپور"در می آیند وسالها درمحیط می مانند.
6-تهویه صحیح درکارخانه هایی که احتمال آلودگی دارند وکنترل گردوخاک آنها،استفاده ازماسک ووسایل حفاظتی درکارخانجات پشم ریسی وقالیبافی.
7-انجام درمان کامل دربیماران ومصرف داروطبق دستورپزشک وتاآخرین روزدرمان بطور مرتب.
8-همکاری بااکیپ های مرکز بهداشت ومرکزبهداشتی ودرمانی واداره دامپزشکی که جهت بررسی واقدامات لازم نظیرواکسیناسیون دامها مراجعه میکنند.
9-عدم مصرف گوشت خارج از نظارت دامپزشکی(ذبح قاچاق یاغیربهداشتی).
عطاری بهار
توضیح:البته دونوع گوارشی وریوی سیاه زخم بسیارخطرناک ترازنوع جلدی آن میباشدکه اولی باخوردن گوشت آلوده به سیاه زخم باعلایم گوارشی تظاهر مینمایند وحدود 50درصد موارد آن منجر به مرگ میشود.
درنوع دوم یاریوی معمولا بیماری باتنفس عامل بیماری درریه ایجادضایعات نموده وسریعا در90 تا 100 درصد موارد منجر به مرگ می گردد.
بیماری کیست هیدات:یک بیماری عفونی مشترک بین انسان وحیوان است که عامل ان تخم کرم نواری کوچکی است که در روده باریک سگ،روباه،شغال وبعضی گوشتخواران وحشی وجوددارد.
عطاری بهار
تخم این کرم پس ازورود به بدن انسان دریکی از اعضاءبدن عمدتا کبد وریه ومغز وطحال وسایر نقاط مختلف بدن جایگزین شده وپس ازمدتی تبدیل به کیست هیداتید میگرددکه براثر گذشت زمان وتکثیر درآن عضو اختلال ایجادکرده وبیماری بسیار خطرناک هیداتیدوزراایجاد می نماید.
راههای سرایت:انتقال ازطریق خوردن تخم های آلوده کننده ای که درآب،سبزیجات درمزارع ومواد غذایی که توسط مدفوع حیوانات بیمار آلوده شده اند ویاازطریق دستهای آلوده به مدفوع سگ ویاهنگام تماس باسگ آلوده ونوازش ان ویالوازمی که به مدفوع سگ الوده شده اند اتفاق می افتد.
مساله مهم دراین است که خودسگ ویاگوشتخواران وحشی باخوردن جگر ویاریه گوسفندان آلوده به کیست به این بیماری آلوده شده ودرنتیجه تخم آن رادفع میکنند.
عطاری بهار
بهمین دلیل جمع آوری ضایعات کشتاری ویااندامهای آلوده به کیست وانهدام صحیح آنها به گونه ای که دردسترس گوشتخواران اهلی ووحشی قرارنگیرند درکنترل وجلوگیری ازاشاعه بیماری بسیار موثراست.
مراقبت وپیشگیری:
-جمع آوری وازبین بردن سگهای ولگرد که عمدتا در اطراف کشتارگاهها تجمع می نمایند.
-جلوگیری ازکشتارهای غیربهداشتی وانجام کشتاردرکشتارگاههای بهداشتی.
-معاینه دامهای ذبح شده توسط کارکنان دامپزشکی وانهدام(سوزاندن ویادفن بهداشتی)اندامهای آلوده به کیست ازقبیل کبدوریه و...
-آگاهی یافت مردم وعلی الخصوص اصناف مرتبط مانند کارکنان کشتارگاه،قصابها و....درمورد اهمیت شستشوی دستها باآب وصابون قبل از تهیه ومصرف غذا.
-آموزش به مردم خصوصا زنان خانه دار وکارگران رستورانها درمورد سالم سازی(پاک کردن وضدعفونی کردن اولیه-انگل زدایی بااستفاده ازمایع ظرفشویی-گندزدایی بااستفاده ازمواد ضدعفونی کننده مجاز)-شستشوی نهایی با آب سالم سبزیجات-شستشو وضدعفونی میوه جات.
-آموزش مردم درمورد عدم تماس باسگ(خانگی یاغیرخانگی)ودادن داروی ضدانگل زیر نظر دامپزشکی به صورت مستمر.
عطاری بهار