عطاری بهار

 چرا همیشه خواب‌آلوده و کم‌انرژی هستی؟


 عطاری بهار

چرا همیشه خسته‌ای؟آیا از نظر فیزیکی مشکل خاصی داری یا خستگی‌ات بیشتر جنبه روحی- روانی دارد؟

پیش از هر چیز خوب است بدانید خستگی با احساس خواب آلودگی متفاوت است و عمدتا به معنای کمبود انرژی و انگیزه (چه روحی ، چه جسمی) است. وقتی علائم خستگی با استراحت و کاهش فعالیت سریع برطرف نشود، غیرطبیعی است و باید مورد بررسی قرار گیرد. توجه داشته باشید عوامل متعدد جسمی و روحی می‌توانند باعث احساس خستگی غیرمعمول شوند.

کم‌خونی، مشکلات قلبی، سرماخوردگی، کمبود سدیم، پتاسیم، قند، چاقی و... ازجمله عوامل جسمانی هستند که حس خستگی به وجود می‌آورند، اما افرادی هستند که بدون هیچ عامل مشخص بیولوژیکی، حس خستگی مداوم دارند که به مسائل روانپزشکی آنها مربوط می‌شود.خستگی مزمن حالتی است که به آرامی در زندگی فرد ظاهر می‌شود و معمولا فرد نمی‌داند چه زمانی شروع شده است، اما از آنجا که تشخیص علت دقیق این مشکل بسیار تخصصی است، لازم است برای یافتن ریشه این مشکل به پزشک متخصص مراجعه کرد .

چرا روحم خسته است؟
خستگی مزمن علت‌های متنوعی دارد که فقط برخی از آنها به دلایل روانپزشکی مربوط می‌شود. از آنجا که اختلالات روانپزشکی زمینه ساز خستگی شیوع بسیار بالایی دارند، ممکن است حتی پزشکان هم در مواجهه با خستگی مزمن، برخی بیماری‌های غیرروانپزشکی را که بالقوه قابل درمان هستند کمتر در نظر بگیرند.

مهم‌ترین علت روانپزشکی خستگی مزمن، افسردگی است. بیماران افسرده، علاوه بر خستگی و بی‌انگیزگی، معمولا از علائم دیگری چون احساس غم و بی‌علاقگی، بی‌لذتی، تغییرات اشتها و وزن، تغییرات خواب، عدم تمرکز، بی‌تصمیمی، کاهش اعتماد به نفس، احساس بی‌ارزشی، گناه، ناامیدی و افکار مربوط به خودکشی نیز رنج می‌برند. باید توجه داشت یک بیمار افسرده ممکن است فقط تعدادی از این علائم را داشته باشد. در هر صورت به بررسی روانپزشکی از لحاظ افسردگی نیاز خواهد داشت.
خستگی مزمن، مشکلی است که در دهه‌های چهارم و پنجم زندگی شایع‌تر است و ژنتیک، استرس و مولفه‌های محیطی نیز نقش مهمی در آن دارند و از سویی، احتمال ابتلای به آن در زنان بیشتر است. اما علائم این خستگی غیرمعمول از فردی به فردی دیگر متفاوت است .

رفع خستگی با درمان دارویی ضدافسردگی
به یاد داشته باشید همه افراد به یک اندازه به روان درمانی و روش‌های کمکی برا ی رفع علائم خستگی مزمن پاسخ نمی‌دهند.
افرادی که کمتر به علائم‌شان توجه می‌کنند، با برنامه‌های مشاوره همراه هستند و به اندازه مناسب، فشار روزمره بر خود وارد می‌کنند درمان موفق‌تری خواهند داشت، اما در افرادی که برای این مشکل‌شان کاری نمی‌کنند علائم اضطراب، افسردگی و انزوای اجتماعی را نیز بتدریج تجربه می‌کنند.داروی قطعی و مشخصی برای این مسأله وجود ندارد، اما از آنجا که احتمالا به دنبال این خستگی، علائم افسردگی هم در فرد ظاهر می‌شود.در افرادی که اختلال خواب یا درد‌های بدنی دارند درمان‌های دارویی باکمک گیاهان دارویی هم پیشنهاد می‌شود.
با خستگی مزمن مقابله کنید
ورزش و فعالیت فیزیکی منظم، جسم و روان تان را شاداب نگه می‌دارد.همچنین باید سعی کنید از تغذیه سالم و متنوع برخوردار شوید. امروزه بر تاثیر کمبود بسیاری از ویتامین‌ها بر سرحال بودن تاکید شده است.
 باید به دنبال معنا در زندگی باشید. زندگی یکنواخت و ماشینی می‌تواند در دراز مدت شما را فرسوده کند. لازم است هر کدام از ما بتواند معنا و هدفی را ویژه خودش بیافریند و در مسیر آن قدم بردارد. بویژه ضروری است بتوانید استرس‌هایتان را کم کنید. یعنی تا جایی که می‌توانید استرس‌های بیهوده را کم کنید. استرس‌ها حتی می‌توانند باعث کاهش سیستم ایمنی بدن شما و استعداد برای بیماری‌های عفونی شوند.
عضو گروه‌هایی باشید. افرادی که احساس تعلق به یک گروه خاص با اهداف مشترک دارند، انگیزه‌های بیشتری داشته و شاداب‌ترند. این گروه‌ها می‌توانند، دوستان‌تان باشند یا گروه کوهنوردی یا محافظت از محیط زیست. بویژه باید تفریح منظم داشته باشید. تفریح، فعالیتی لذتبخش است که می‌تواند بهانه شما برای زندگی کردن بشود، این تفریح می‌تواند عکاسی، نیم ساعت خندیدن با دوستان، دیدن اشیا زیر میکروسکوپ یا هر فعالیت دیگری باشد که شما را خوشحال و پرانگیزه می‌کند.
فعالیت‌های کاهنده خستگی مزمن
ـ برای خواب بهتر، کافئین را کم یا حذف کنید.
ـ سیگار نکشید.
ـ خواب چند دقیقه‌ای میان روز برای شما لازم است.
ـ ساعت مشخص برای به رختخواب رفتن و بیدار شدن داشته باشید.
ـ تا حد امکان از استرس‌های روحی و فعالیت‌هایی که به جسم فشار مضاعف وارد می‌کنند، پرهیز کنید.
ـ بخشی از روز را به فعالیت‌های خوشایند و آرام بخش اختصاص دهید.
ـ بر اساس توانمندی‌های خود حرکت کنید. اگر سعی کنید با فعالیت‌های خارج از توانتان حرکت کنید روزهای ناخوشایندی در انتظارتان خواهد بود.
ـ با ورزش سبک آغاز کنید و به مرور زمان آن را افزایش دهید.
ـ کمک‌های تخصصی روان درمانی بگیرید.
بیماری‌هایی که خستگی مزمن می‌آورد
ـ بیماری‌های عفونی: علامت ابتلا به برخی عفونت‌های ویروسی می‌تواند فقط خستگی و بی‌حالی و خواب آلودگی درازمدت باشد. این ویروس‌ها ممکن است سال‌ها در بدن بمانند و باعث آزردگی شوند.
ـ بیماری‌های غدد درون‌ریز: مثلا کم‌کاری تیروئید ممکن است باعث خستگی مزمن شود و حتی در غیاب سایر علائم، فقط باعث ضعف و بی‌علاقگی درازمدت شود.
ـ برخی بیماری‌های مغز و اعصاب
ـ بیماری آپنه خواب: با قطع تنفس در حین خواب همراه است. مبتلایان به این اختلال، باوجود پرخوابی، از خواب آلودگی، ضعف و بی‌رمقی روزانه شکایت دارند.

سیگنال هایی که بدن قبل از سکته می فرستد

عطاری بهار
این روزها خانواده های زیادی در دنیا به خاطر مرگ ناگهانی عزیزانشان در اثر سکته قلبی سوگوار هستند اما می توان با دقت در نشانه های هشدار قبل از سکته از وقوع حوادث تلخ جلوگیری کرد.
کارشناسان بهداشتی به افراد سالمند و میانسال و نیز افرادی که سابقه بیماری های قلبی را دارند توصیه می کنند نسبت به برخی علائم که هشدار وقوع حمله قلبی است بی توجه نباشند.

گفتنی است، از جمله این علامت ها می توان احساس تنگی نفس و فشار روی قفسه سینه، داشتن علائم سرماخوردگی و آنفولانزا، ایجاد عرق سرد بر روی پیشانی، سرگیجه ، خستگی و ضعف را نام برد.

متخصصان بویژه توصیه می کنند افراد نسبت به وضعیت ریه خود جدی باشند زیرا ریه و قلب دوعضوی هستند که به شدت به همدیگر وابسته هستند و کارکرد ضعیف ریه می تواند سبب رسیدن کم اکسیژن و مواد مغذی به قلب ، مرگ بخش هایی از سلول های آن و در نهایت ایست قلبی شود.

کارشناسان اعتقاد دارند بروز سکته قلبی در زنان و مردان به یک شکل نیست و معمولا علائم هشدار دهنده بروز سکته در زنان کمتر نمایان می شود.

کارشناسان اعتقاد دارند عوامل مختلفی باعث بروز سکته قلبی می شود از جمله سن، فاکتورهای ژنتیکی، بی تحرکی، چاقی، رژیم غذایی نامناسب، استعمال دخانیات، استرس و خشم کنترل نشده، فشار خون بالا و جنسیت که همگی می توانند سبب بروز سکته قلبی حتی در سنین جوانی در افراد شود،در عین حال کارشناسان با توجه به متداول بودن درد قفسه سینه در اکثر بیماران مبتلا به حمله قلبی به افراد توصیه می کنند از پیش داوری خودداری کرده و به پزشک مراجعه کنند زیرا همیشه درد قفسه سینه به خاطر بروز سکته قلبی نیست و گاهی اوقات می تواند در اثر نفخ معده بروز کند، اگر درد قفسه سینه و احساس تنگی نفس برای چند روز ادامه داشته باشد و فشاری بسیار زیاد بر روی قلب احساس شود زنگ خطری جدی بر ای حمله قلبی است.

کارشناسان حال به افرادی که دچار سکته قلبی قبلا شده اند توصیه می کنند در هوای آلوده فعالیت در فضای آزاد را کاهش دهند همچنین داروهای خود را سر وقت مصرف کنند، و نیز در صورت احساس بروز استرس در قلب خود حتما به پزشک مراجعه کنند.

همچنین افراد اگر احساس کرده اند دچار سکته قلبی خفیف شده اند سریعا به اورژانس مراجعه کنند زیرا پزشک تنها با گرفتن نوار قلبی می تواند بروز سکته قلبی در آنها را شناسایی کند و نسبت به نوع درمان مورد نیاز تصمیمات لازم را بگیرد.

در هنگام بروز سکته قلبی وجود افراد آموزش دیده که بتوانند CPR انجام دهند شانس طلایی برای زنده ماندن فرد است.

خوابیدن چقدر در سلامت ما نقش دارد؟

عطای بهار

از نظر جسمی ترشح بسیاری از هورمون‌ها در خواب اتفاق می‌افتد و خیلی از عملکردهای جسمی ما که باعث سلامت می‌شود در خواب اتفاق می‌افتد.
از بعد ذهنی هم عملکردهای مختلف مثل عملکردهای شناختی، مربوط به خلق، مربوط به اضطراب، تمرکز و حافظه تابع خواب مناسب و باکیفیت خوب است. پس خواب عاملی است که می‌تواند سلامت ما را از نظر روانی و جسمی تامین کند.
خواب روز چه تاثیری بر خواب شبانه دارد؟
برای این که دوره خواب کامل شود، ما اصطلاحی به نام سیکل خواب داریم. هر سیکل خواب 90 دقیقه طول می‌کشد. اگر خواب روز بیش از یک ساعت شود و سیکل کامل خواب را که 90 دقیقه است شامل شود باعث آسیب به خواب شبانه می‌شود. البته از نظر فیزیولوژیکی برخی افراد به خواب روز نیاز دارند که ما به آنها اصرار نمی‌کنیم؛ اما برخی افراد نیاز به خواب روز ندارند که این افراد نباید از 90 دقیقه بیشتر بخوابند.
به نظر شما کودکان و نوجوانان چه میزان خواب باید داشته باشند؟
این دو گروه افراد باید از جوانان و میانسالان بیشتر بخوابند. کمتر از شش ساعت خواب در شبانه‌روز کم خوابی محسوب می‌شود. بیش از 9 ساعت خواب هم پرخوابی به حساب می‌آید و به پیگیری و بررسی نیاز دارد.
کسی که به هر دلیل نظم خواب او به‌هم خورده و به‌طور مثال تا ساعت4 صبح بیدار است و از آن طرف 12 ظهر از خواب بیدار می‌شود، چه کار باید انجام دهد؟
جابه‌جا شدن ساعت خواب به هر علتی می‌تواند ایجاد شود. ممکن است علت زمینه‌ای در مرحله اول اضطراب باشد که باید شناسایی و درمان شود. افرادی که کارشبانه دارند و آنها که در مناطق جغرافیایی سفر می‌کنند ممکن است ساعت بیولوژیک بدنشان مختل شود. سپس در مرحله دوم از رفتاردرمانی و دارودرمانی استفاده می‌کنیم. در رفتاردرمانی سعی می‌کنیم آرام آرام ساعت بیولوژیک فرد را طبیعی کنیم. شاید فرد به مدت دو سه هفته بسختی بیفتد. مثلا روز اول ساعت بیدارشدن او را 11 و 5 دقیقه قرار دهیم روز بعد ساعت 11 و به این ترتیب همان اندازه که زودتر از خواب بیدار می‌شود، شب هم زودتر به خواب می‌رود و این قضیه به آرامی برطرف می‌شود.
به پسر 15 ساله‌ای که کابوس شبانه دارد، چه پیشنهادی دارید؟
دو اختلال عمده در نوجوانی وجود دارد؛ یکی اختلال کابوس خواب و دیگری اختلال وحشت خواب. این دو با هم تفاوت‌هایی دارند. اگر عملکرد این فرد طبیعی است و مساله خاصی ندارد و اتفاق خاصی در طول روز نمی‌افتد، اختلال کابوس و اختلال وحشت خواب مشکلی نیست و با رعایت بهداشت خواب موضوع برطرف می‌شود و به درمان خاصی نیاز ندارد و به مرور بهبود می‌یابد.
اصل دیگر بهداشت خواب، آرام بودن در زمان پیش از خواب است. دراین باره توضیح دهید؟
یعنی در زمان پیش از خواب آرامش داشته باشیم. شب از محرک‌های نوری پرهیز کنیم، چون محرک‌های نوری ترشح ملاتونین را به تعویق می‌اندازد. ملاتونین، هورمون آماده‌سازی برای خواب است که از غده پینه آل در مغز ترشح می‌شود. ملاتونین باعث سهولت در به خواب رفتن می‌شود. گوش کردن به رادیو به داشتن خواب خوب کمک می‌کند. موسیقی ملایم و مطالعه سبک کمک خوبی می‌کند. برای راحت خوابیدن، گاهی ماساژ با آب گرم، شستن پا با آب ولرم و شستن ساق پا نیز کمک می‌کند.
بین قطع ارتباط تکنولوژی و شروع خواب چقدرفاصله باید باشد؟
در این زمینه باید سعی کنیم توافق بچه‌ها را جلب کنیم. یعنی قانون نمی‌گذاریم و توافق می‌کنیم. با توافق، زمانی را برای خواب در نظر می‌گیریم. حداقل نیم ساعت قبل از زمان تعیین‌شده (زمان خواب) تمام محرک‌های بیرونی را حذف و بهداشت خواب را رعایت کنیم.

عوامل سکته را بشناسید!

عطاری بهار

عوامل خطرساز سکته (قلبی و مغزی) چیست؟ فشارخون بالای درمان نشده، تصلب شرائین که در آن رگ‌ها سخت شده و پلاک در جدار رگ‌ها تشکیل می‌شود، دیابت کنترل نشده، چربی خون یاLDL بالا، استعمال سیگار بویژه در آقایان، زندگی ماشینی و بی‌تحرک است.
از عوامل خطر کمتر شایع سکته قلبی مواردی مانند وجود بیماری‌های مادرزادی، افرادی که ترکیب خونشان اختلال دارد و همچنین افرادی است که ترکیب بدنی مختل شده دارند.
زمان طلایی رساندن بیمار مبتلا به سکته مغزی به بیمارستان چقدر است؟ اطرافیان چه اقدامی می‌توانند انجام دهند؟
در خانه هیچ اقدامی نباید صورت گیرد. مهم‌ترین اقدام رساندن فرد به بیمارستان مجهز است. از زمانی که سکته مغزی اتفاق می‌افتد تا سه چهار ساعت پس از آن را زمان طلایی تلقی می‌کنیم. در زمان طلایی داروی تزریقی می‌دهیم که لخته را حل می‌کند. بعد از آن هم داروی ضعیف‌تر را می‌دهیم.
نشانه‌های سکته مغزی کدام است؟
نشانه‌ها دو علامت مشخص دارند؛ یکی این‌که ناگهانی هستند و دوم این‌که موضعی‌اند، یعنی فرد اظهار می‌کند ناگهان یک سمت بدنش ضعیف شده یا ناگهان یک سمت بدن فرد قدرتش را از دست می‌دهد. سرگیجه و عدم تعادل ناگهانی را باید جدی بگیریم.
مهم‌ترین عامل ناتوانی در بزرگسالان چیست؟
سکته مغزی.
آیا سکته مغزی نشانه‌های هشداردهنده دارد؟
بله. بیماران می‌گویند پرده‌ای جلوی یکی از چشم‌ها پدیدار می‌شود و سابقه تار دیدن اشیا را فرد ذکر می‌کند. بیمار ان همچنین اظهار می‌کنند که سه ماه قبل یک سمت بدنشان ضعیف شده و بعد از ده الی 15 دقیقه بهتر شده است. بی‌شک این موارد نیاز به بررسی دارد.
برای پیشگیری از سکته مغزی از چه زمانی باید اقدام کرد؟
پیشگیری هرچه زودتر باشد، آثار مفید آن بیشتر است. توجه به کودکی که چاقی غیرمعمول دارد، نوعی پیگیری محسوب می‌شود.
کدام یک از عوامل خطر سکته مغزی در اختیار ماست؟
فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا، همه این موارد اگر کنترل شود می‌تواند از بروز سکته مغزی پیشگیری کند.
آیا آنوریسم جزو سکته مغزی به حساب می‌آید؟
آنوریسم جزو عوامل خطر به شمار می‌آید چون مشکل عروقی است که جدار عروق، قرمز رنگ و بزرگ می‌شود؛ مانند یک گیلاس.
کسی که تاری دید داشته و بعد از پنج دقیقه بهتر شده است یا سابقه مشکل صحبت کردن دارد نیاز به پیگیری دارد؟
بله، این نشانه می‌تواند یک زنگ خطر باشد.